DZIŚ

Dzień Skarbowości

Społecznicy warszawscy: ks. Władysław Korniłowicz

Ojciec Władysław Korniłowicz wraz z Matką Elżbietą Czacką współtworzył zakład dla niewidomych w podwarszawskich Laskach. Dzięki jego zaangażowaniu Laski stały się nie tylko wyjątkowym zakładem opieki dla potrzebujących, ale też miejscem spotkań środowiska społeczników i zaangażowanych inteligentów. Dla wielu z nich przewodnikiem duchowym był właśnie Korniłowicz.

Wiadomość archiwalna

A A A

Mało było w dziejach polskiej inteligencji zaangażowanej postaci tak nieszablonowych i przełamujących schematy, jak Władysław Korniłowicz. Urodzony w rodzinie mocno osadzonej w środowisku radykalnej, lewicowej inteligencji warszawskiej końca XIX wieku, syn znakomitego pozytywisty, wychowany w laickim w swojej atmosferze domu, porzucił drogę wytyczoną mu przez ojca i wstąpił do seminarium duchownego. Jak pisze Bohdan Cywiński w Rodowodach Niepokornych, postawa Władysława, trzeciego z czterech synów lekarza psychiatry Edwarda Korniłowicza „(…) zakłóca to wszystko, co skłonni jesteśmy uważać za socjalistyczne prawidłowości rozwoju ideowego radykalnych środowisk inteligenckich”. W środowisku warszawskiej inteligencji końca XIX wieku, zaangażowanej w organizowanie tajnych kółek samokształceniowych (m. in. Latającego Uniwersytetu), stereotyp księdza był odrażający intelektualnie, moralnie i duchowo. Jak pisze Cywiński: „światły pozytywista traktował na ogół głosicieli prawd religijnych jako uosobienie ciemnoty; określenie <> było w kręgach jego przyjaciół częstokroć stosowane do sfer duchowych. (…) W tej sytuacji perspektywa wstąpienia syna do seminarium duchownego musiała być dla rodziny tak bolesna, a poniekąd wstydliwa, że niemal nie do przyjęcia”.

Wyjątkowość postaci Korniłowicza polega jednak na tym, że wyniesioną z domu postawę zaangażowania i wrażliwości społecznej realizował również w swoim życiu kapłańskim. Na jego drogę życiową w równym stopniu wpłynęło wychowanie w tradycji zaangażowania, jak późniejsze poszukiwania w obrębie nauki Kościoła, w której starał się odnaleźć te elementy, które mówią o zaangażowaniu księży w budowane wspólnot i w życie społeczne. Na przełomie lat 1920/1921 odbył dwumiesięczna podróż do Austrii, Włoch, Francji i Belgii. Poznał wtedy wybitnych przedstawicieli tomizmu - kard. Desire Merciera oraz Jacques'a Maritaina. Po powrocie do Warszawy zapoczątkował zespół zwany "Kółkiem" - wokół ks. Korniłowicza zaczęło skupiać się grono młodzieży uniwersyteckiej zainteresowanej pogłębieniem wiedzy religijnej i życia wewnętrznego. Grono to nie stanowiło organizacji, lecz było grupą przyjaciół złączonych wspólnymi zainteresowaniami. Byli to m.in. Zofia Landy (późniejsza franciszkanka - s. Teresa), Zofia Sokołowska (późniejsza franciszkanka - s. Katarzyna), Franciszek Tencer, Rafał Blüth, Zygmunt Serafinowicz, Jerzy Liebert. Ks. Korniłowicz nie był kierownikiem "Kółka", raczej jego inspiratorem i duchowym opiekunem. W centrum zainteresowań członków "Kółka", poza pogłębieniem formacji intelektualnej, znajdowały się konkretne problemy życiowe, społeczne, filozoficzne i zawodowe.

Mniej więcej w tym samym czasie zaangażował się w pracę w Towarzystwie Opieki nad Ociemniałymi, założonym przez Matkę Elżbietę Czacką. Stopniowo jego życie coraz bardziej związane było z zakładem w Laskach, założonym w 1921 r. i prowadzonym przez Towarzystwo. W 1930 r. Korniłowicz przeniósł się tam na stałe. Od początku prowadził intensywną pracę duszpasterską – starał się uczynić z Lasek miejsce spotkań różnych środowisk, którym blisko było do idei katolicyzmu otwartego i zaangażowanego społecznie. Z jego inicjatywy powstał w Laskach Dom Rekolekcyjny, Księgarnia i Wydawnictwo "Verbum" oraz czasopismo o tej nazwie.

Ośrodek w Laskach, funkcjonujące do dzisiaj, stał się w ten sposób ważnym ośrodkiem dialogu i formacji dla intigentów z różnych środowisk. Dało się to odczuć zwłaszcza w latach powojennych, kiedy Laski stanowiły swego rodzaju azyl dla niepokornych pisarzy, intelektualistów i opozycjonistów. Z Laskami związane są tak ważne dla polskiej kultury i historii postaci, jak Tadeusz Mazowiecki, Ludwik Stomma, Jerzy Zawieyski, Antoni Słonimski. Wielu z nich traktowało Laski jako azyl pozwalający na swobodę pracy twórczej. Ojciec Korniłowicz, który podłożył podwaliny pod środowiskowy wymiar Lasek, nie doczekał tych lat. Zmarł niedługo po wojnie, w 1946 roku.

*********

Zapraszamy na stronę Miasto Społeczne Warszawa - www.miastospoleczne.pl
Poznaj sylwetki warszawskich społeczników, odkryj, kto i w jaki sposób zmieniał nasze miasto sto lat temu i dawniej.

Projekt "Miasto Społeczne Warszawa" jest realizowany przez Pracownię Badań i Innowacji Społecznych "Stocznia".

organizator: Fundacja Pracownia Badań i Innowacji Społecznych "Stocznia"
adres: Bracka 20a, 00-028 Warszawa, woj. mazowieckie
Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!

SKOMENTUJ

Uwaga, komentarz pojawi się na liście dopiero po uzyskaniu akceptacji moderatora.


KOMENTARZE

Nie ma żadnych komentarzy
Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.